“ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น” ภาวะโอโมเตะ-อุระ ในหนังสือท่องเที่ยว


ตอนนี้เครือจีเอ็ม กรุ๊ป เปิดสำนักพิมพ์แล้ว

 

หลายคนคงรอมานานว่า เครือจีเอ็ม หนึ่งในเจ้าพ่อวงการแมกาซีน ที่มีแมกาซีนไล่ตั้งแต่ GM, GM 2000, GM Car, GM Watch หรือ Woman Plus เมื่อไรจะทำหนังสือพ็อกเกตบุ๊กเสียที ?

ปกรณ์ พงศ์วราภา บิ๊กบอสแห่งจีเอ็ม ครั้งหนึ่งเคยตอบคำถามนี้ว่า "ผมรอว่าเมื่อไหร่เจอ บ.ก.ที่เข้ากับแนวหนังสือที่อยากให้เป็นเมื่อไหร่ ก็คงจะเปิดสำนักพิมพ์"

 

และในที่สุดที่แห่งนี้ก็ค้นพบบรรณาธิการเข้าให้แล้ว คนที่ถูกค้นพบไม่ใช่ใครอื่นไกล ลูกหม้อของจีเอ็มนั่นเอง นั่นคือ โตมร ศุขปรีชา และสุพัตรา สุขสวัสดิ์

 

สำนักพิมพ์ GM Book จึงถือกำเนิดขึ้นมาในโลกา

หนังสือที่เบอร์แรกๆ ของสำนักพิมพ์นี้มี 4 เล่ม คือ "GM Cafe", "เข็นธรรมะขึ้นภูเขา", "ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น" และ "โอบามา สัจจะสัญญา สู่อำนาจ" (แปลจาก Obama : From Promise to Power)

 

สำรวจหนังสือทั้ง 4 เล่มอย่างคร่าวๆ แล้ว พอจะมองเห็นภาพว่า แนวหนังสือของ GM Book จะออกโทนหนังสือแบบปัญญาชนที่อ่านไม่หนักถึงขั้นหนังสือในเชิงวิชาการ ถ้านึกภาพไม่ออกก็ขอให้นึกถึงหนังสือแบบสำนักพิมพ์โอเพ่น บุ๊คส์ อย่างเช่น "วิชาสุดท้ายที่มหาวิทยาลัยไม่ได้สอน" แปลโดย สฤณี อาชวานันทกุล หรือสำนักพิมพ์มติชนอย่างหนังสือแนวๆ "นักสืบเศรษฐศาสตร์" ของ Tim Harford

 

รู้จักกันมาพอสมควรแล้ว หยิบมาเล่าให้ฟังสักเล่มดีกว่า...ขอหยิบเล่มที่ บ.ก.โตมร ศุขปรีชา เขียนเองกับมือก็แล้วกัน

 

นั่นคือ "ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น"

 

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือท่องเที่ยว แม้หน้าตาจะเป็นหนังสือท่องเที่ยว แต่รูปแบบและเนื้อหาดูจะเป็นได้ทั้งเรื่องสั้น เรื่องเล่า บทความ สารคดี ที่ผสมปนเปกันอย่างน่าสนใจ แต่ยังไง ดีเอ็นเอหลักก็คือหนังสือท่องเที่ยวนั่นแหละ

 

แม้ว่าจะเป็นหนังสือท่องเที่ยว แต่เนื้อหาหลักของหนังสือไม่ได้เน้นว่า เราควรไปเที่ยวที่ไหนดี ? ที่พักเป็นอย่างไรบ้าง ? ร้านอาหารที่ไหนเจ๋ง ? เหมือนอย่างหนังสือเดินทางทั่วไป

 

แต่หนังสือเล่มนี้จะพาเราไปเรียนรู้คนญี่ปุ่นในสายตาของคนนอก ที่พยายามทำความเข้าใจหัวอกคนญี่ปุ่นด้วยความถ่อมตน ผ่านรูปแบบการเล่าเรื่องกึ่งจริงกึ่งฝัน

 

โอโมเตะ (Omote) ในภาษาญี่ปุ่น แปลว่า ข้างนอก และ อุระ (Ura) แปลว่า ข้างใน

 

แต่สำหรับคนญี่ปุ่นแล้ว โตมรบอกว่า ข้างนอก-ข้างใน สำหรับคนญี่ปุ่นมีอะไรมากกว่านั้น

 

ข้างนอก ญี่ปุ่นอาจจะเป็นความเกรงอกเกรงใจ ความขยันขันแข็ง ฮาราจุกุ กินซ่า เกอิชา ซูชิ ออนเซ็น (บ่อน้ำพุร้อน) ซามูไร หนังสือการ์ตูน ฮารูกิ มูราคามิ (นักเขียน) เป็นต้น

 

ส่วน ข้างใน ญี่ปุ่นอาจจะเป็นภาพคนไร้บ้าน สภาวะความเครียด หนังโป๊ ย่านบันเทิงบางจำพวก เป็นต้น

 

แต่ทั้งข้างนอก-ข้างในโตมรบอกว่า ล้วนสัมพันธ์กัน อย่างเช่น ข้างนอกของภาพการทานซูชิเนื้อ (ปลา) วาฬของคนญี่ปุ่นในปัจจุบัน ล้วนสัมพันธ์กับข้างในซึ่งเป็นประเด็นทางการเมืองระหว่างประเทศ เป็นต้น

 

ในหนังสือเล่มนี้มองว่า โอโมเตะ-อุระ ไม่เหมือนกับ ข้างนอก-ข้างใน ของไทย 

 

 

แต่ผมคิดว่ามีบางมุมที่คล้ายๆ กัน

 

นักวิชาการบางกลุ่มมองว่า "ความเป็นไทย" ที่เรามองเห็นในหนังสือท่องเที่ยวตามสูตร ททท. ที่มุ่งเน้นด้านที่สวยงาม เกาะสวย ทะเลใส ยิ้มสยาม อันนี้คงจะใกล้เคียงกับ "โอโมเตะ"

 

แต่ถ้ามองลึกถึง "อุระ" เราคงมองเห็นสิ่งที่เรียกว่า "ไทยๆ" เป็นข้างในที่ลึกลงไปกว่านั่น ก็อย่างเช่น ผ้าแพรที่พันต้นไม้เพื่อความศักดิ์สิทธิ์ การใช้เฟอร์นิเจอร์พลาสติก อย่างโต๊ะ ตู้ ตั่ง เก้าอี้ หรือคนไร้บ้านที่นอนตามสนามหลวง ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่รัฐอยากจะโอ้อวดนักท่องเที่ยว

 

ประเด็นก็คือหนังสือท่องเที่ยวทั่วโลกส่วนใหญ่มักจะฉายภาพผิวเผินเพียงแต่โอโมเตะเพียงอย่างเดียว ที่บอกเล่าความน่าสนใจของแต่ละสถานที่ผ่านเพียงพื้นผิว

 

แต่ก็ยังมีหนังสือท่องเที่ยวอีกจำนวนหนึ่งที่เพียรพยายามถักร้อยหนังสือให้ลึกถึงอุระของสถานที่ท่องเที่ยวนั้นๆ

 

หนึ่งในนั้นคือ "ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น" ครับ

 

 

***ตีพิมพ์ครั้งแรกที่คอลัมน์ D-view แมกาซีนD Life หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจฉบับวันที่ 29-31 ธันวาคม พ.ศ.2551 

edit @ 18 Feb 2009 12:07:41 by ณัฐกร เวียงอินทร์

edit @ 14 Sep 2009 12:31:11 by ณัฐกร เวียงอินทร์

Comment

Comment:

Tweet

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สนับสนุนการเที่ยวท่องทุกรูปแบบทั้งชมทั้งชิม โดยจัดโครงการ กินเที่ยวทั่วไทย Style Blogger สร้างสังคมออนไลน์ให้คนชอบเที่ยว ได้มาแบ่งปันเรื่องราวที่เคยได้สัมผัสมาสรรค์สร้างลงใน Blog ของตัวเอง ชิงรางวัลมูลค่ารวมนับแสนบาท
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ http://www.thaitravelblog.com หรือ อีเมล์ info@thaitravelblog.com

#2 By penguin on 2010-07-28 21:49

มาฝากข่าวเรื่องดี ๆ จ้า เด๋วนี้มี Google ลายท่องเที่ยวแล้วนะจ๊ะ แถมใช้ดีมากมายอีกตั้งหาก เข้าไปดูได้ที่ Link ด้านล่างนี่ได้เลยจ้า

http://www.googlesiam.com/

ใช้ได้แล้วก็อย่าลืมแบ่งปันเผื่อแผ่ให้เพื่อน ๆ ได้ใช้กันด้วยนะจ๊ะ ^^

#1 By แนน (58.9.202.81) on 2009-02-19 00:23